Kar Altında Bir Hüzün ve Kahramanlık Hikâyesi

Tarihimizde üzeri bir hüzün ve kahramanlık çığı ile örtülmüş bir zaman dilimine tekabül eden 1914 zemherisinde vuku bulan Sarıkamış Harekâtı üzerine özellikle son yıllarda birçok çalışma yapıldı. Yazarından müzisyenine, doktorundan tarihçisine birçok isim buzun yürek eriten soğuğunun altından çıkarılmayı bekleyen hikâyeleri kaleme alıp göz kamaştıran bu öykünün ayrı birer sayfasını yazdılar.

Şeyh Galib’in “Hüsn ü Aşk”ı ile mumdan gemilerle âşkın ateş denizinde yolculuğunu beyitlerle dile getiren Cavit Marancı, “Sarıkamış Harekâtı ve 91. Alay” isimli eserinde resmi tarihle alternatif tarih söylemleri arasında akıp giderken mukaddesliği ve hüznü arka planda kalan bir destânı ve onun varlıkları kalbimizde minnettar bir ağrı bırakan kahramanlarını bir tarihçi titizliği ve bir edebiyatçı naifliğiyle işleyerek bize sunuyor.

Yazar, masa başında oturup donmuş vakitlerin üzerindeki perdeyi aralamakla yetinmiyor. Aynı zamanda bir acı destânının geçtiği yerleri adım adım gezip fotoğraflayarak eserini vücuda getiriyor.

Kitap üç kısımdan müteşekkil. Birinci kısımda Sarıkamış Harekâtı ve Birinci Cihan Harbi ile alakalı bazı bilgiler ve kronolojik tespitler resmi ve alternatif tarih söylemleri arasındaki sarkaçtan bağımsız olarak dile getiriliyor. İkinci kısım ise Musul’dan Edirne’ye, oradan da Sarıkamış’a uzanan bir yol haritasında kan ile terin iç yakan bir zemheride vatan toprağına düşüşünü anlatan 91. Alay’ın öyküsünü ihtiva ediyor. Cavit Marancı’nın dünyaya gözlerini açıp çocukluk ve gençliğinin geçtiği yer olan Tortum, Yukarı Sivri köyünün harekâtın başlatıldığı üç mühim noktadan biri olması ve tevafuk neticesi olarak büyük dedesinin bu öykünün yitik neferlerinden biri olması yazarı bu eseri kaleme alma yörüngesine sokan sebepler arasında yer alıyor. 91.Alay’ın hikâyesinin kitaplaştırılmasındaki bir başka  sebep de bu alayın sadece Sarıkamış Harekâtı sırasında değil, onun evvelinde Musul isyânının bastırılması ve Balkan Savaşı sırasında da büyük başarı göstermesi.

Mevzubahis Sarıkamış Harekâtı olunca 91. Alay gerek hârekatın sayıca en kalabalık grubu olması gerek harekâtın en göz alıcı başarılarından birine imza atıp Rus birliğini komutanıyla esir alması ve harekâtın en trajik kısmı olan Allahuekber dağlarında mevcudunun yüzde seksenini don ve kayıp sonucu yitirmiş olmasına karşın sancağını düşmana kaptırmaması ile harekâtın bir özeti olarak karşımıza çıkmaktadır.

Kitabın üçüncü kısmı ise anlatılan olay ve hikâyenin birer şahidi olan belge ve fotoğraflardan oluşuyor.

Cavit Marancı, her biri ayrı bir hikâyeye sahip olan şehitleri ve kar altında kalan gerçekleriyle tarihimizde yer eden, Sarıkamış Harekâtı çalışmalarına bu eseriyle değerli  ve muteber bir örnek kazandırıyor.

Paylaş

Bu Sayının Diğer Yazıları

114. SAYI / MART 2010 / Ay Vakti
Sular Aka Aka… / Ay Vakti
Şirâze’den Şirâze’ye Saklı Mektuplar -55 / Şiraze
Cezada Elif Kapısı / Naz
Hayata, Aşka, Savaşa Dair / A.Vahap Akbaş
Tümünü Göster